Etna en Siciliaanse kwaliteitswijnen

  • Geplaatst op
  • Door Tobias Kruisselbrink
  • 0
Etna en Siciliaanse kwaliteitswijnen

Siciliaanse kwaliteitswijnen zijn in opkomst. En dat is niet zo gek. Sicilië heeft alles om de meest prachtigste wijnen te produceren: een eeuwenoude wijnbouw-traditie, een optimaal klimaat en een cultuur die uitgaat van de kwaliteit van pure ingrediënten voor tongstrelend culinair genot! 

Geschiedenis 
Sicilië is door de eeuwen heen door allerlei verschillende bevolkingsgroepen bezet geweest. Het eiland vormde door zijn gunstige ligging in het Middellandse Zeegebied een goede uitvalsbasis, maar met name de vruchtbare vulkanische bodem heeft veel volkeren naar het eiland gebracht. De sporen die zij achter hebben gelaten zijn duidelijk zichtbaar in de diverse kunstschatten die zijn achtergelaten door o.a. de Grieken, Arabieren, Byzantijnen en zelfs de Noormannen. Als toerist waant u zichzelf dan ook in een waar openluchtmuseum als u Sicilië bezoekt. Het waren de oude Grieken (800 vChr) geweest die de wijnbouw op Sicilië hebben geïntroduceerd: niet voor niets dat zij het ‘Oinotrio’ oftewel ‘Wijnland’ noemden. Daarmee heeft Sicilië een veel oudere wijngeschiedenis dan gevestigde wijnnaties als Frankrijk en de rest van Italië. Daarnaast heeft Sicilië heeft het grootse aantal hectaren wijngaarden van Italië maar is pas de laatste jaren echt in opkomst door de verschuiving van kwantiteit naar kwaliteit. 

Optimaal klimaat 
Sicilië is het grootste eiland in de Middellandse Zee en qua grootte bijna net zo groot als België. De verschillende uithoeken van het eiland hebben elk zeer uiteenlopende karakters. Eigenlijk treft men op Sicilië bijna alles van een continent verenigd op één eiland; van prachtige witte stranden tot aan de besneeuwde toppen van de nog actieve vulkaan Etna - en alles wat daar tussen in ligt. De Etna beïnvloedt het klimaat. Ze fungeert als barrière voor de invloeden vanuit de Sahara. De zuidelijke helft van het eiland is warm en droog maar op het zelfde moment vochtig door de warme wind die het vocht vanuit de zee meeneemt. Anderzijds is het noorden achter de Etna en diens uitlopers relatief koel, waardoor het een aards paradijs wordt voor fauna, flora en mens!

Diversiteit in wijnen 
Het zal u dan ook niet verrassen dat dit diverse eiland vele verschillende wijnstreken heeft. De bodem vormt een mix van klei, kalksteen en vruchtbare lava welke tientallen verschillende druivensoorten voortbrengt. Het bijzondere van de hedendaagse wijnbouw in Sicilië is dat veelal gebruik wordt gemaakt van de unieke druivensoorten van eigen bodem in combinatie met de meer bekendere ‘internationale’ soorten als bijvoorbeeld Chardonnay, Cabernet Sauvignon, Merlot en Syrah. Dit resulteert in verrassende wijn. De authentieke Siciliaanse druivensoorten zijn: Cattarratto, Inzolia, Carricante en Grillo (voor de witte wijnen) en Nero d'Avola, Frappata, Perricone, Nerello Mascalese en Nerello Cappuccio (voor de rode wijnen). Tevens wordt er in toenemende mate energie gestoken in een natuurlijk-biologisch verantwoord productieproces. Dit houdt in dat er geen gebruik wordt gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen, zeer matig met irrigatie wordt omgesprongen en in de druiventeelt veel creatieve oplossingen worden gezocht die de biodiversiteit (de verscheidenheid aan fauna en flora in een bepaald gebied) flink doen toenemen.

Etna wijnen 
De Etna wijnen verdienen speciaal aandacht. Het wijngebied is als het ware een eiland op een eiland en is totaal anders dan die van de andere wijnstreken op Sicilië. Zo liggen de wijngaarden op de Etna op hellingen tussen de 500 en 1400 meter boven zeeniveau. Bijna nergens ter wereld wordt op zo'n grote hoogte wijngaarden verbouwd. De temperatuurverschillen tussen dag en nacht kunnen in de zomermaanden oplopen tot wel 15 graden. Deze wisselingen hebben grote invloed op het rijpingsproces en bepalen kleur, aroma en smaak van de wijnen. Daarnaast is de vulkanische bodem rijk aan mineralen welke zorgt voor een gunstige verhouding tussen zuur en zoet. De druiven van de Etna ontlenen hun eigenschappen aan deze twee unieke klimaat- en bodemomstandigheden. Het territorio van de Etna is voor enkele wijnliefhebber fascinerend te noemen. De band tussen vulkaan en wijn is oeroud en gaat zo’n 4 à 5000 jaar terug. Zelfs vandaag de dag vindt men op sommige plekken nog wijnstokken in gobelet ('bush vines') welke dateren uit de nog pre-phyloxeraperiode (druifluis epidemie) van meer dan 100 jaar oud.

Italiaanse wijncultuur 
Italië kent het DOP (Denominazione di Origine Protetta) systeem. Binnen deze categorie zijn er twee classificaties. De allerhoogste categorie is de DOCG: de Denominazione di Origine Controllata e Garantita. Iets lager in de classificatie, maar nog altijd binnen de DOP is de DOC, de Denominazione di Origine Controllata. DOC- en DOCG-wijnen worden beide volgens strikte regels geproduceerd, gebotteld en gerijpt. De toegestane druivenrassen zijn vastgelegd en er is een minimale of maximale productie. Er zijn bovendien vaste afspraken over bijvoorbeeld het alcohol- en zuurgehalte. Ook het herkomstgebied van de wijnen is nauwkeurig omschreven. De DOCG-categorie vertegenwoordigt de elite van de Italiaanse wijnen. De eisen zijn nog strenger als voor de DOC. Ze worden extra gecontroleerd op smaak en moeten een goede vertegenwoordiger zijn van het gebied en eventueel het druivenras. Een DOC-wijngebied dat minstens vijf jaar goed heeft gepresteerd, kan promoveren tot DOCG. Evenals in de rest van Europa kent Italië vervolgens de IGP (Indicazione Geografica Protetta) welke voorheen ook wel IGT werd genoemd.

Conclusie
De Sicilianen hebben in de laatste twintig jaar grote inspanningen geleverd welke nu duidelijk de vruchten afwerpen; zowel op gebied van authenticiteit als op het gebied van kwaliteit. Dit heeft gestalte gekregen in het toenemend aantal DOC’s. Sicilië beschikt momenteel over 23 DOC's en 1 DOCG. Er worden echter onnoemelijk veel IGP’s geproduceerd; de geografisch aangeduide wijnen die in een grotere regio worden geproduceerd met een variëteit aan druiventypen en waarbij de wijnmakers meer vrijheid hebben in het vinificatieproces. De vele IGP’s die Sicilië beschikt doen in kwaliteit vaak niet onder voor de gemiddelde DOC (en misschien zelfs voor sommige DOCG’s!), maar door de fameuze Italiaanse bureaucratie is er - nog niet - tot een officiële erkenning overgegaan. Dit betekent dat er genoeg juweeltjes te ontdekken zijn…

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden